Vừa qua, Trung tâm Khuyến nông – Khuyến ngư tỉnh Quảng Ngãi đã phối hợp với Công ty Cổ phần Giống cây trồng Nha Hố (Ninh Thuận) tổ chức hội nghị tổng kết các mô hình trình diễn giống lúa Chế biến 3988 trên địa bàn tỉnh. Từ vụ Đông Xuân 2015 đến nay, tại Quảng Ngãi, giống lúa này đã được sản xuất trình diễn tại các Hợp tác xã Nông nghiệp Tịnh Trà - huyện Sơn Tịnh,  Bình Thới - huyện Bình Sơn, Đức Tân - huyện Mộ Đức, Nghĩa Phương – huyện Tư Nghĩa và Trung tâm Khảo kiểm nghiệp giống sản phẩm cây trồng Miền Trung.

  Hội nghị Giới thiệu Giống lúa Chế biến 3988 

Giống lúa Chế biến 3988 được Công ty Cổ phần Giống cây trồng Nha Hố chọn lọc từ các cá thể biến dị tự nhiên trong quần thể giống TH-6, đã được đăng ký và gửi khảo nghiệm VCU ⁽⁾  qua mạng lưới khảo nghiệm giống cây trồng và sản phẩm quốc gia khu vực miền Trung tại các tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận, Phú Yên, Bình Định, Quảng Nam, Đà Nẵng và 2 tỉnh Tây Nguyên là Lâm Đồng và Đăk Lăk.

Giống lúa Chế biến 3988 có chiều cao cây từ 100 - 105 cm, cứng cây, bông dài, khối lượng 1.000 hạt đạt trên 29 gram. Thời gian sinh trưởng vụ Hè Thu là 90 - 92 ngày, dài hơn giống đối chứng (TH 6, Khang dân) 5-6 ngày, vụ Đông Xuân từ 100 - 110 ngày; thích hợp cho những vùng trồng 2 vụ lúa/năm; kháng rầy nâu, đạo ôn và một số sâu bệnh khác. 

Trong điều kiện tự nhiên, giống nhiễm nhẹ các loại sâu bệnh hại lúa chính, tương đương giống đối chứng Khang dân 18. Kết quả đánh giá tính kháng rầy trong nhà lưới cho thấy giống Chế biến 3988 kháng trung khá với rầy nâu, và trong thực tế triển khai khảo nghiệm sản xuất chưa phát hiện thấy giống bị cháy rầy.

  Giống lúa Chế biến 3988 được chọn tạo từ các cá thể biến dị tự nhiên của giống TH6

Ông Bùi Hữu Chỉnh – Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư tỉnh cho biết: Qua khảo nghiệm thực tế, năng suất của giống Chế biến vụ Hè Thu 2015 ước đạt 65-70 tạ/ha, cao hơn giống đối chứng (TH 6, Khang dân) 8,5%; năng suất vụ Đông Xuân 2014-2015 từ 70 - 80 tạ/ha. Ưu điểm của giống là cứng cây, ít đổ ngã, ít nhiễm sâu bệnh, hạt lúa to thích hợp cho chế biến bún, bánh tráng; tiềm năng năng suất cao nếu được thâm canh tốt.

Theo nhận xét của nông dân và những người làm chế biến, xay xát, làm bún bánh ... thì giống Chế biến 3988 rất được gạo và sản phẩm thu hồi cao hơn các giống khác, sợi bún, bánh dai... Chi phí cho ruộng sản xuất trong mô hình bằng với ruộng đối chứng, ruộng đại trà nhưng ruộng mô hình lãi trên 15,4 triệu đồng/ha, cao hơn so với ruộng đối chứng trên 3,4 triệu đồng/ha. 

Từ năm 2012 đến nay, Công ty Cổ phần Giống cây trồng Nha Hố cũng đã triển khai nhiều điểm khảo nghiệm sản xuất và đánh giá giống lúa này thông qua các đơn vị khuyến nông, nông nghiệp ở các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ. Đến năm 2015, Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có quyết định công nhận sản xuất thử.

Khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ hiện các giống lúa canh tác rất ít, cùng với TH-6 là một số giống Ma Lâm (Trại Nghiên cứu thực nghiệm Ma Lâm chọn tạo); giống Khang dân 18 và Khang dân đột biến. Trong đó phạm vi và khả năng thích ứng rộng thì TH-6 được đánh giá là giống vượt trội hơn nên phổ biến trong Khu vực. 

TS Vũ Xuân Long, Tổng GĐ Công ty Cổ phần Giống cây trồng Nha Hố cho biết: Nguyên nhân đôn thúc chúng tôi chọn tạo giống lúa này là từ thực tế giống lúa TH-6 từ 5 đến 7 năm trở lại đây đã có biểu hiện suy thoái, đặc biệt khả năng chống chịu sâu bệnh và ngoại cảnh kém, nhiễm rầy nâu khá nặng. Trong quá trình sản xuất giống kỹ thuật, Công ty đã phát hiện những cá thể “biến dị” tự nhiên có một số đặc điểm hình thái khác biệt: Thời gian sinh trưởng dài hơn TH- 6, dạng cây, thế cây đẹp và đẻ nhánh gọn hơn; nhất là khối lượng 1.000 hạt thì to hơn hẳn, hạt bầu dài. Các cán bộ kỹ thuật của Công ty đã lựa chọn một số cá thể có tính khác biệt trong ruộng “vật liệu khởi đầu” TH-6, gieo cấy riêng từng cá thể thành các dòng và tiến hành đánh giá các đặc điểm hình thái, tiếp tục phân lập và chọn cá thể, thời gian kéo dài sau 6 năm (12 vụ) cho việc chọn lọc và so sánh dòng.

TS Vũ Xuân Long cho biết thêm, qua tổng kết vụ Hè Thu 2015 này, Công ty đã hoàn thiện hồ sơ, báo cáo trình Hội đồng Khoa học của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận chính thức giống Quốc gia. Như vậy sẽ có thêm lựa chọn cho người nông dân Quảng Ngãi nói riêng cũng như khu vực trong việc sử dụng giống lúa vào mục đích chế biến.

Nguyên Khoa          

Khảo nghiệm VCU (Value of Cultivation and Use) là quá trình đánh giá giá trị canh tác và giá trị sử dụng của giống cây trồng mới như: năng suất, chất lượng, tính chống chịu sâu bệnh và điều kiện bất thuận, tính thích ứng và khả năng sản xuất hạt giống. Khảo nghiệm VCU gồm khảo nghiệm cơ bản và khảo nghiệm sản xuất:

- Khảo nghiệm cơ bản: là quá trình đánh giá giá trị canh tác và giá trị sử dụng của giống cây trồng trong điều kiện thí nghiệm đồng ruộng;

- Khảo nghiệm sản xuất: là quá trình đánh giá giá trị canh tác và giá trị sử dụng của giống cây trồng trong điều kiện sản xuất đại trà (còn gọi là sản xuất thử).