Dự án "Sinh kế bền vững cho cộng đồng ven biển Bình Sơn"
(Đăng lúc: 03/10/2022 04:44:19 PM)
Triển khai dự án "Sinh kế bền vững cho cộng đồng ven biển Bình Sơn thông qua trao quyền cho cộng đồng bảo tồn các hệ sinh thái và văn hóa tri thức bản địa trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”
Du khách đến với Rừng cóc trắng Bàu Cá cái

Bình Sơn là một huyện thuộc tỉnh Quảng Ngãi có hệ sinh thái đặc trưng như Rừng cóc trắng ở Bàu Cá cái (xã Bình Thuận), Rừng dừa nước ở Cà Ninh (xã Bình Phước); Rạn san hô và thảm cỏ biển ở Gành Yến (xã Bình Hải) và Ba Làng An (xã Bình Châu). Bình Sơn có đô thị Châu Ổ được hình thành và giao lưu văn hóa sớm. Các xã ven biển có lợi thế phát triển kinh tế biển, gắn với ngư trường rộng lớn. Bình Sơn có Cảng nước sâu Dung Quất lớn nhất ở Miền Trung; có ngành công nghiệp dầu khí phát triển và công nghiệp thép đang đẩy mạnh sản xuất. Quy mô phát triển đô thị được quy hoạch đến năm 2025 có tiềm năng mở rộng và phát triển mạnh mẽ mạng lưới đô thị. Sự hài hòa giữa hai yếu tố sinh thái, xã hội và phát triển công nghiệp này sẽ là một dự án khoa học đầy tính thực tiễn độc đáo hướng tới tìm ra giải pháp cho cải thiện sinh kế và phát triển bền vững kinh tế xã hội của địa phương.

Thực hiện chủ trương và kinh phí đối ứng thực hiện dự án của UBND tỉnh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tiến hành phối hợp với các chuyên gia khoa học, các cơ quan, đơn vị, các địa phương tại vùng dự án nghiên cứu, đề xuất ý tưởng thực hiện dự án; điều tra, khảo sát hiện trạng, tham vấn cộng đồng và xây dựng văn kiện dự án “Sinh kế bền vững cho cộng đồng ven biển Bình Sơn thông qua trao quyền cho cộng đồng bảo tồn các hệ sinh thái và văn hóa tri thức bản địa trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”. Đến nay, Chương trình tài trợ các dự án nhỏ của Quỹ Môi trường toàn cầu (UNDP/GEF SGP) đã phê duyệt dự án và triển khai thực hiện các xã Bình Hải, Bình Thuận, Bình Phước và thị trấn Châu Ổ, huyện Bình Sơn trong thời gian 24 tháng, bắt đầu từ tháng 9/2022.

Các địa điểm thực hiện Dự án

Dự án có mục tiêu lâu dài là góp phần tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng ven biển Bình Sơn thông qua trao quyền cho cộng đồng bảo tồn các hệ sinh thái và văn hóa tri thức bản địa trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và cụ thể thành 03 mục tiêu:

Mục tiêu thứ nhất, dự án thực hiện việc nâng cao nhận thức và năng lực cộng đồng để tham gia có hiệu quả vào bảo tồn các hệ sinh thái rạn san hô (Gành Yến), rừng ngập mặn (Cóc trắng Bàu Cá Cái), rừng dừa nước (Cà Ninh), văn hóa tri thức bản địa (Làng Gốm Mỹ Thiện); Tổ chức và hình thành các điểm kết nối du lịch học tập cộng đồng và du lịch cộng đồng; Nâng cao năng lực kỹ thuật và năng lực xây dựng và quảng bá các sản phẩm OCOP của địa phương.

Mục tiêu thứ hai, dự án tư vấn, xây dựng các mô hình sinh kế gắn với bảo tồn và quản lý các hệ sinh thái trong không gian  biển và ven bờ và kết hợp bảo tồn và phát triển các sản phẩm văn hoá tri thức bản địa: Mô hình du lịch học tập cộng đồng; Mô hình du lịch cộng đồng (sinh thái, trải nghiệm); Mô hình phát triển các sản phẩm OCOP (nông lâm thủy sản) như khai thác mật, chế biến nước uống từ rừng dừa nước; gốm Mỹ Thiện; dân ca bài chòi; các nghi  thức làng chài; ẩm thực địa phương…

Mục tiêu thứ ba, dự án tiến hành tổng kết, đánh giá, rút ra bài học kinh nghiệm; xây dựng diễn đàn đối thoại chính sách và nhân rộng mô hình. Hình thành các kết nối, liên kết, hợp tác giữa nhà trường và cộng đồng trong du lịch học tập cộng đồng.

Trong năm 2022,  dự án thực hiện các hoạt động nâng cao nhận thức và năng lực cộng đồng:

- Cộng đồng người dân vùng dự án tham dự lớp học nâng cao nhận thức cộng đồng về phát triển bền vững trên cơ sở hài hòa các mối quan hệ bảo tồn, cải thiện sinh kế và phát triển kinh tế xã hội.

- Tổ chức hội nghị cộng đồng tham gia góp ý phương án phân vùng không gian bảo tồn các hệ sinh thái và phát huy giá trị văn hóa tri thức bản địa.

- Khảo sát, xây dựng các kết nối giá trị tài sản cá nhân, nhóm, công cộng tại các điểm đến Bàu Cá Cái (Bình Thuận), Gành Yến (Bình Hải), Cà Ninh (Bình Phước), Làng Gốm Mỹ Thiện (Thị trấn Châu Ổ).

- Tổ chức trao đổi, học tập kinh nghiệm cho các địa phương Bình Thuận, Bình Hải, Bình Phước, Châu Ổ đến Cù Lao Chàm, Cẩm Thanh, Hòa Bắc.

- Tổ chức trao đổi chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau giữa các xã thị trấn Bình Thuận, Bình Hải, Bình Phước, Châu Ổ cho các đại diện cộng đồng.

Trong năm 2023, dự án tập trung triển khai các hoạt động:

- Cộng đồng Gành Yến hình thành tổ chức cộng đồng, đề xuất phương án đồng quản lý  bảo vệ hệ sinh thái rạn san hô Gành Yến và thực hiện thủ tục đề nghị giao quyền đồng quản lý.

- Cộng đồng Bàu Cá cái hình thành tổ chức cộng đồng, đề xuất phương án đồng quản lý bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản tại Bàu Cá cái  và thực hiện thủ tục đề nghị giao quyền đồng quản lý.

- Xây dựng các sản phẩm du lịch cộng đồng trong mạng lưới cộng đồng: Gành Yến, Bàu Cá cái, Rừng dừa Cà Ninh.

- Các sản phẩm nông nghiệp gắn với du lịch cộng đồng được xây dựng hồ sơ OCOP và quảng bá.

- Tổ chức khảo sát, hội thảo cộng đồng tìm cách gắn kết nông nghiệp, nông thôn, nông dân / ngư nghiệp, ngư trường, ngư dân với du lịch học tập cộng đồng.

Trong năm 2024, dự án thực hiện:

- Xây dựng các mô hình sinh kế : Mô hình du lịch học tập cộng đồng; Mô hình du lịch cộng đồng (sinh thái, trải nghiệm); Mô hình phát triển các sản phẩm OCOP (nông lâm thủy sản).

 - Sản phẩm OCOP về nông nghiệp: dầu lạc, nước mắm, tỏi, hành tím, bánh truyền thống, tảo xoắn, rượu nếp, tảo xoắn viên nhộng…; 

- Sản phẩm OCOP về du lịch cộng đồng: Gành Yến, Cà Ninh và Bàu Cá Cái;

- Du lịch cộng đồng được xác lập, xây dựng, kết nối và phát triển: Mô hình DLCĐ Gành Yến, Mô hình DLCĐ  Bàu Cá cái, Mô hình DLCĐ tại Rừng dừa Cà Ninh, Mô hình DLCĐ tại Làng gốm Mỹ Thiện.

- Hội thảo chia sẻ và gắn kết trách nhiệm và lợi ích giữa 4 nhà (quản lý, doanh nghiệp, người dân và khoa học) nhằm xây dựng, triển khai, duy trì và phát triển du lịch học tập cộng đồng.

- Hội thảo tổng kết, đánh giá dự án, xây dựng bài học kinh nghiệm và kiến nghị; Diễn đàn đối thoại chính sách. Kết nối, liên kết, hợp tác giữa nhà trường và cộng đồng trong du lịch học tập cộng đồng.

Đây là dự án có tác động rất lớn đến cộng đồng, một trong những kết quả hướng đến của dự án là cộng đồng tham gia đồng quản lý bảo tồn rạn san hô Gành Yến, bảo vệ tài nguyên, nguồn lợi hệ sinh thái rừng cóc trắng Bàu Cá cái; kết nối hoạt động du lịch học tập các điểm Bàu Cá cái - Gành Yến – Rừng Dừa nước - Châu Ổ với mạng lưới Lý Sơn, Sa Huỳnh, Thành phố Quảng Ngãi, thông qua đó sẽ đẩy mạnh hoạt động trải nghiệm học tập, tập hợp đông đảo sinh viên trẻ, trí thức trẻ trên cả nước tham gia xây dựng huyện Bình Sơn gắn kết hài hòa giữa bảo tồn, bảo vệ tài nguyên, nguồn lợi hệ sinh thái với du lịch học tập cộng đồng để cải thiện sinh kế cộng đồng, góp phần phát triển bền vững kinh tế xã hội của huyện Bình Sơn.

Ngoài ra, cộng đồng địa ph­ương tại 4 xã, thị trấn và đặc biệt là các thôn trực tiếp thực hiện các mô hình dự án được hưởng lợi từ các hoạt động dự án; người dân được nâng cao trình độ khoa học kỹ thuật thông qua sự hỗ trợ đào tạo huấn luyện, nâng cao năng lực sản xuất, việc làm, tăng thu nhập, cải thiện đời sống và xoá đói giảm nghèo.

Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật tỉnh Quảng Ngãi, đơn vị chủ trì thực hiện dự án, đ­ược hư­­ởng cái lợi lớn nhất là bài học kinh nghiệm trong công tác xây dựng và quản lý dự án phát triển cộng đồng, trong việc tổ chức liên kết 4 nhà: nhà quản lý, doanh nghiệp, người dân, khoa học để kết nối kiến thức khoa học với tri thức địa phương, bản địa, hài hòa giữa nhu cầu phát triển và nguồn cung từ bảo tồn nhằm cải thiện sinh kế cộng đồng, góp phần phát triển kinh tế xã hội địa phương thông qua các hoạt động kết nối du lịch, quản lý bảo vệ, bảo tồn hệ sinh thái rừng dừa nước, rạn san hô, hệ sinh thái rừng cóc trắng, làng gốm Mỹ Thiện, nâng cao năng lực cộng đồng và mạng lưới cộng đồng và  thiết lập quan hệ đối tác chặt chẽ với GEF SGP. /.

 BH 

 


THÔNG BÁO
VIDEO NHÚNG
LIÊN KẾT WEB
DANH NGÔN KHOA HỌC
Thống kê truy cập
Lượt truy cập: 5015619
Đang trực tuyến: 41