Theo TS.Nguyễn Nghĩa – Hội Sở hữu trí tuệ cho rằng, hiện nay kinh phí đầu tư cho khoa học công nghệ từ ngân sách Nhà nước là 2%, khi giai đoạn đầu thực thi Luật Khoa học công nghệ thì chấp nhận, nhưng hơn 10 năm nay tỉ lệ 2% này giữ nguyên là không phù hợp với quy luật phát triển khoa học công nghệ. Đồng thời, ngoài ngân sách Nhà nước, cần phải có chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào khoa học công nghệ bằng rất nhiều biện pháp toàn diện và đồng bộ. Ngoài ra, về phương pháp tính toán, cũng cần hội nhập quốc tế và nên tính theo % GDP. Nhưng có đủ kinh phí khoa học công nghệ mà không triển khai được thì phải trả lại Bộ Tài chính hoặc sử dụng không hiệu quả, sai mục đích, lãng phí thì không thể chấp nhận. Con số 2% chi ngân sách này của nước ta thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình là 2-3% của các nước phát triển và so với tỷ lệ của các nước đang phát triển cũng còn có khoảng cách nhất định. Sự thiếu hụt đầu tư vào khoa học công nghệ đã trở thành một trong những nhân tố chủ yếu ngăn cản nghiêm trọng phát triển khoa học công nghệ Việt Nam.

Ông Ngô Thuần Khiết – Phó ban Khoa học Công nghệ và Môi trường, Liên hiệp Hội Việt Nam thì cho rằng, việc cấp kinh phí cho một số cơ quan nghiên cứu theo đề tài đăng ký như hiện nay đã và đang tạo ra rất nhiều công trình không sát thực tiễn, sau khi nghiệm thu chỉ lưu trữ trong tủ hồ sơ. Để tránh lãng phí tiền bạc và chất xám trong nghiên cứu khoa học, phải gắn kết với thị trường. Cần giảm bớt thủ tục hành chính trong đề xuất, phê duyệt, tuyển chọn đề tài. Việc khoán gọn và trả tiền theo kết quả nghiên cứu được đánh giá nghiêm túc và công tâm bởi Hội đồng khoa học và công nghệ quốc gia là một hướng quản lý hiệu quả. Đồng thời sử dụng cơ chế thị trường như là một công cụ để thẩm định chất lượng của sản phẩm khoa học và công nghệ. Khi có sự can thiệp của thị trường sẽ hạn chế chuyện “xin – cho”, nhà nước – doanh nghiệp – cá nhân khi đó đều phải đặt hàng nếu muốn có các kết quả và sản phẩm khoa học. Như thế, nguồn nuôi khoa học sẽ không hoàn toàn lấy từ ngân sách mà được thu hút từ bên ngoài như các doanh nghiệp, các tổ chức và nguồn vốn nước ngoài.

                                                                Quang cảnh tại buổi hội thảo

 TS. Nghĩa cho biết thêm, trong quản lý đề tài khoa học công nghệ và thanh quyết toán kinh phí, khi tổ chức tuyển chọn chủ nhiệm đề tài cần tìm đúng người đúng việc, tìm đúng chuyên gia đã từng làm hoặc có nghiên cứu trước và rất am hiểu vấn đề nghiên cứu thì dễ khắc phục được nhược điểm. Hoặc, phải xây dựng kho chuyên gia đánh giá công khai, đánh giá tín nhiệm chuyên gia phục vụ, thực hiện chế độ trách nhiệm đề tài rõ ràng, biểu mẫu thuyết minh đề tài phải cải tiến theo hướng chi tiết hóa thêm, xác định định mức hợp lý, mở rộng thêm phạm vi chi… Chính vì vậy, phải cải tiến theo hướng xây dựng cơ chế đền bù chi phí gián tiếp của đề tài, tăng cường yêu cầu biên soạn và đánh giá dự toán căn cứ vào đặc điểm và yêu cầu thực tế của đề tài và yêu cầu liên quan, đơn giản thủ tục điều chỉnh dự toán, tăng cường trách nhiệm của đơn vị chủ trì đề tài, tăng cường quyền chủ động sử dụng kinh phí nghiên cứu khoa học; làm rõ một số phạm vi chi như phí nhân công lao động; phí tư vấn chuyên gia; phí thiết bị; phí vật liệu; phí nhiên liệu và động lực; phí thử nghiệm, hóa nghiệm, gia công; công tác phí; phí hội nghị; phí xuất bản/tài liệu/truyền bá thông tin/công quyền sở hữu trí tuệ.

Ngoài ra, cũng tại hội thảo các đại biểu cho rằng, cần khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào khoa học công nghệ như thành lập doanh nghiệp khoa học công nghệ được cấp vốn tương ứng (50%/50%), khi đăng ký đề tài công nghệ cao được tài trợ không hoàn lại 5)% tổng kinh phí đề tài, với điều kiện doanh nghiệp chi trước, Nhà nước cấp sau khi quyết toán từng phần.

                                                                                                                                       Theo nguồn: Vusta.vn