Ngày 22/6/2013, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã phối hợp với Trung tâm tư vấn chính sách nông nghiệp (thuộc Viện Chính sách và Chiến lược phát triển NNNT) tổ chức Hội thảo khoa học đề tài “Nghiên cứu các giải pháp, cơ chế chính sách thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; ổn định sản xuất và đời sống nhân dân phục vụ cho việc mở rộng và phát triển Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi”. Chủ trì hội thảo có đồng chí Lê Quang Thích - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Chủ tịch Hội đồng khoa học tỉnh; TS. Nguyễn Kim Hiệu - Chủ tịch Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật tỉnh và TS. Nguyễn Đỗ Anh Tuấn – Giám đốc Trung tâm Tư vấn Chính sách nông nghiệp.
Về dự Hội thảo có đồng chí Võ Văn Thưởng - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thành phố trong tỉnh và UBND 6 xã trên địa bàn KKT Dung Quất,… Tham dự hội thảo còn có các chuyên gia, nhà khoa học ở Trung ương như: TS. Vũ Tuấn Anh – Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam; TS. Trần Kim Chung – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương; TS. Dương Ngọc Thí – Phó Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp nông thôn; PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến –Trường ĐH Luật Hà Nội; TS. Nguyễn Trung Kiên – Trường ĐH Kinh tế Quốc dân Hà Nội.
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là đề xuất các giải pháp, cơ chế chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, ổn định sản xuất và đời sống nhân dân vùng dự án thuộc KKT Dung Quất có tính khả thi, phù hợp với luật pháp và cơ chế chung của Nhà nước, trên cơ sở đảm bảo hài hòa ba lợi ích của người dân bị thu hồi đất, nhà đầu tư và Nhà nước. Các chính sách phải được thực thi trong thực tiễn đem lại hiệu quả cao, không để phát sinh điểm “nóng”; bảo đảm sự phát triển bền vững Khu Kinh tế và phục vụ các mục tiêu chiến lược lâu dài của tỉnh Quảng Ngãi. Đề tài do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh chủ trì, phối hợp với Trung tâm Tư vấn Chính sách nông nghiệp triển khai thực hiện trong 2 năm (từ tháng 7/2011-7/2013), đến nay đã hoàn thành toàn bộ các nội dung nghiên cứu đề tài.
Tại hội thảo, nhóm nghiên cứu đã báo cáo tổng hợp kết quả nghiên cứu của đề tài, trong đó đánh giá tổng quan thực trạng về cơ chế, chính sách chung của nhà nước, của tỉnh, của các tỉnh thành mà nhóm nghiên cứu đã khảo sát: Bắc Ninh, Đà Nẵng, Bình Dương, cũng như đánh giá những thành công, thất bại trong công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại Khu Kinh tế Dung Quất 16 năm qua (từ ngày thành lập đến nay); đồng thời, đề ra những giải pháp về cơ chế, chính sách phù hợp và sẽ áp dụng cho Dung Quất trong tương lai.

Nhóm nghiên cứu trình báo cáo tổng hợp kết quả đề tài
Với 7 báo cáo tham luận, 5 bài phát biểu tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học và các ý kiến thảo luận tại hội thảo đã tập trung phân tích, làm rõ cách vận dụng chính sách vĩ mô nhằm đề xuất các giải pháp, cơ chế chính sách thu hồi, bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư ổn định đời sống nhân dân, phục vụ cho việc mở rộng và phát triển bền vững Khu kinh tế Dung Quất trong thời gian đến. Qua kết quả nghiên cứu và nhiều ý kiến của đại biểu cho ra rằng, việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn Khu Kinh tế Dung Quất trong những năm còn nhiều bất cập như công tác bồi thường còn phức tạp, chồng chéo, thiếu sự minh bạch thông tin; mức đền bù không phản ánh đúng cung cầu của thị trường, sự chênh lệch về giá bồi thường giữa các dự án khác nhau trên cùng một địa bàn; hạ tầng cơ sở tại các khu tái định cư chưa đáp ứng yêu cầu của người dân; việc hỗ trợ đào tạo chuyển đổi ngành nghề, việc làm không phù hợp dẫn đến thu nhập người dân bị thu hồi đất hậu tái định cư không ổn định, …
Nhiều ý kiến phát biểu đánh giá cao các giải pháp do nhóm nghiên cứu đề xuất, nhất là giải pháp về tái định cư, về đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp, việc làm cho người dân bị thu hồi đất; giải pháp về tuyên truyền pháp luật và giải quyết khiếu nại tố cáo. Các đại biểu cũng đã đề xuất nhiều giải pháp cụ thể về công tác quản lý đất đai, xây dựng cơ sở dữ liệu liên quan đến quản lý đất đai nhằm hỗ trợ, tạo điều kiện cho quá trình thu hồi, bồi thường đất đai; cần phải công khai, minh bạch thông tin trước nhân dân trong quá trình triển khai dự án từ khâu giới thiệu địa điểm đầu tư đến lập phương án thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tiến hành thu hồi đất.
Kết thúc Hội thảo, TS. Nguyễn Kim Hiệu thay mặt cho Chủ trì hội thảo và Ban Chủ nhiệm đề tài cảm ơn các đại biểu, các chuyên gia, nhà khoa học đã có những ý kiến đóng góp rất tâm huyết và thẳng thắn; đồng thời cũng đã tiếp thu toàn bộ ý kiến đóng góp để bổ sung, chỉnh sửa hoàn chỉnh báo cáo tổng hợp kết quả nghiên cứu.
Quang Thiện