Tham dự Hội thảo có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc; Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban kinh tế Trung ương Vương Đình Huệ; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, đại diện các tập đoàn kinh tế, các Viện nghiên cứu; các trường đại học, đại diện Tỉnh ủy, UBND tỉnh, các sở, ngành của tỉnh Quảng Ngãi; các cơ quan thông tấn báo chí trung ương và địa phương.

Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo

Thẳng thắn nhận ra những hạn chế, bất cập để tìm giải pháp khắc phục một cách tích cực.

Gần 100 tham luận và nhiều ý kiến phát biểu tại hội thảo đều nhấn mạnh yêu cầu phát triển mạnh mẽ huyện đảo Lý Sơn sau khi có điện lưới quốc gia đã trở nên cấp bách hơn bao giờ hết, nhằm tạo bước đột phá cho hòn đảo vốn được mệnh danh là “Vương quốc tỏi” trong chiến lược phát triển kinh tế biển đảo của Quảng Ngãi nói riêng và cả nước nói chung. Mục tiêu cụ thể đề ra là: đến 2020, huyện đảo Lý Sơn mạnh về kinh tế, vững về quốc phòng, an ninh.

Trong tham luận của mình, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Lê Viết Chữ thẳng thắn nêu rõ: Hạ tầng quá yếu kém, chưa có cảng, đường giao thông, cấp nước chưa được đầu tư, thiếu cây xanh, nước ngọt, xói lở bờ biển diễn ra nhanh; kinh tế kém phát triển với gần 24% hộ nghèo, hơn 10% hộ cận nghèo; cong tác quản lý còn bất cập trên hầu hết các lĩnh vực, lực lượng lao động chưa được đào tạo bài bản, dân trí tương đôi thấp so với nhiều vùng khác.

Chính vì vậy, việc khắc phục những yếu kém về hạ tầng đòi hỏi vốn lớn, xóa đói giảm nghèo chậm, biến đổi khí hậu và khai thác cát làm xâm thực bờ biển và vấn đề môi trường cần giải quyết rất cấp thiết.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng nhấn mạnh: Cần xác định thủy sản là ngành kinh tế động lực (nhất là khi có Nghị định 67/2014/NĐ-CP của Chính phủ về phát triển thủy sản); phát triển du lịch, dịch vụ là lĩnh vực còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác; phát triển công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp với ưu tiên công nghiệp chế biến, bảo quản phục vụ thủy sản và hậu cần nghề cá; quan tâm đến văn hóa xã hội; bảo đảm quốc phòng và an ninh.

Đối với cơ chế, chính sách đặc thù cho huyện đảo, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Viết Chữ kiến nghị cần có ưu đãi đầu tư cao nhất cho nhà đầu tư về tín dụng, đất đai; với ngư dân cần hỗ trợ vốn, bảo hiểm, đào tạo thuyền viên, hậu cần nghề cá; có chính sách thu hút nguồn lực như được hưởng phụ cấp ưu đãi 0,7% cho cán bộ làm việc trên đảo; đầu tư kết cấu hạ tầng cần ưu tiên bố trí vốn cho một số công trình thiết yếu trên đảo...

Toàn cảnh Hội thảo

Bảo đảm mục tiêu phát triển bền vững, giảm nghèo bền vững gắn với bảo đảm an ninh quốc phòng, bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Phát biểu chỉ đạo Hội thảo, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: Định hướng phát triển kinh tế của huyện đảo Lý Sơn trong tình hình mới phải bảo đảm mục tiêu phát triển bền vững (hiện còn đến 25% hộ nghèo), giảm nghèo bền vững gắn với bảo đảm an ninh quốc phòng, bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng Chính phủ nêu lên một số nội dung để các đại biểu tham gia thảo luận, làm rõ. Đó là, xác định rõ vai trò và vị thế của huyện đảo Lý Sơn trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của Quảng Ngãi, trong chiến lược phát triển kinh tế biển của Việt Nam. Đồng thời, phải nhận dạng tiềm năng và lợi thế, khó khăn và thách thức của huyện đảo Lý Sơn trong quá trình phát triển gắn với bảo vệ an ninh quốc phòng.

Hội thảo cần tập trung đánh giá về định hướng và ưu tiên phát triển chính của Lý Sơn trên các lĩnh vực như ngư nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ... Thảo luận các biện pháp ưu đãi và biện pháp hỗ trợ trong thời gian qua của Chính phủ và địa phương. Chỉ rõ những mặt tích cực, hạn chế và bất cập trong chính sách ưu đãi.

Một nội dung rất quan trọng là cần làm rõ hướng ra của Lý Sơn, nhất là các cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù, các giải pháp huy động nguồn lực để phát triển trong thời gian tới, các giải pháp đột phá và đặc thù trên cơ sở lợi thế riêng của huyện đảo. Hoàn thiện quy hoạch từng khu vực để phát triển các phân khu chức năng gắn với xây dựng cơ sở hạ tầng, hậu cần nghề cá, phát triển nông nghiệp đặc hữu theo hướng nông nghiệp công nghệ cao...

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận các giải pháp đào tạo và đào tạo lại nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao. Bên cạnh đó, cần đánh giá tác động ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu, các suy thoái về nguồn nước đối với cuộc sống của người dân trên đảo gắn phát triển đảo với chương trình và mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu.

Cần có cơ chế chính sách đặc thù cho huyện đảo

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thông báo những ưu đãi mà Chính phủ đang xem xét về cơ chế, chính sách đối với nhà đầu tư vào Lý Sơn; chính sách hỗ trợ ngư dân cao nhất trong đánh bắt thủy hải sản; chính sách cán bộ làm việc trên đảo được hưởng phụ cấp 0,7%; nâng cấp bệnh viện quân dân y kết hợp trên đảo.

Phó Thủ tướng cũng lưu ý, hiện đảo lớn của Lý Sơn đã có điện lưới quốc gia bằng cáp ngầm xuyên biển, cần quan tâm đến cung cấp điện lưới quốc gia cho đảo Bé. Hiệu quả kinh tế từ trồng hành, tỏi Lý Sơn rất cao, từ 1,5- 2 tỷ đồng/ha/năm; vì vậy ngay từ bây giờ cần rà soát, bảo vệ, không được cấp đất sản xuất trồng hành, tỏi cho các dự án khác. Hành, tỏi Lý Sơn là sản phẩm nông nghiệp quốc gia nổi tiếng, cần nghiên cứu, áp dụng công nghệ sản xuất cao để đưa năng suất, chất lượng  hành, tỏi Lý Sơn lên cao hơn. Từ sau năm 1975 đến nay, đảo Lý Sơn bị biển xâm thực nặng, vì vậy ngoài việc làm đê kè chắn sóng ven biển, quản lý chặt chẽ việc khai thác tài nguyên cát. Về môi trường, quy hoạch các khu  mộ táng phải tập trung, nghiên cứu hỏa táng để bảo vệ diện tích đất trên đảo; chú trọng trồng cây xanh trên núi để giữ nguồn nước…

Phát biểu tại Hội thảo, GS.TS. Vương Đình Huệ - Trưởng Ban Kinh tế Trung ương nêu rõ: Việc tổ chức Hội thảo là bước đi nhằm cụ thể hóa chiến lược biển mà Trung ương đã đề ra trên cả nước, trong đó có tỉnh Quảng Ngãi và  huyện đảo Lý Sơn. GS-TS đề nghị quý đại biểu tham dự Hội thảo đóng góp ý kiến sát thực, cụ thể vào việc phân tích vị trí, vai trò, thế mạnh của huyện đảo, thẳng thắn chỉ ra hạn chế, thách thức trong quá trình phát triển. Các định hướng lớn của tỉnh về quá trình phát triển huyện đảo Lý Sơn cần gắn với Chiến lược phát triển kinh tế biển trong tình hình mới. những cơ chế, chính sách đặc thù cho huyện đảo Lý Sơn… nhằm xây dựng huyện đảo Lý Sơn mạnh về kinh tế - xã hội, vững chắc về quốc phòng - an ninh, góp phần phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Quảng Ngãi và thực hiện thành công Chiến lược phát triển kinh tế biển Việt Nam.

       Lê Hồng Khánh