Thưa ông, hiện nay, do sự buông lỏng quản lý của các đơn vị chức năng tại các cửa khẩu nên hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng dễ dàng xâm nhập nội địa, điều đó nguy hại thế nào đối với nền kinh tế? Người tiêu dùng vì thế cũng chịu thua thiệt khi hàng ngày phải đối mặt với thứ hàng kém chất lượng, thậm chí nguy hại tới sức khỏe con người?
Ông Nguyễn Mạnh Hùng: Một thực tế là nhiều vụ buôn lậu, trong đó có hàng giả, hàng kém chất lượng, thậm chí không an toàn đã được phát hiện khi đã vào sâu trong thị trường nội địa. Điều này cho thấy còn có những sơ hở trong công tác quản lý ở biên giới và cửa khẩu. Chỉ tính riêng trong tháng 11- 2012, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 9.302 vụ, xử lý 4.691 vụ vi phạm. Trong đó 693 vụ buôn bán hàng lậu, hàng cấm; 549 vụ hàng giả, hàng kém chất lượng; 2.650 vụ kinh doanh trái phép và 799 vụ vi phạm trong lĩnh vực giá với số thu 9,68 tỷ đồng. Gần đây, còn nổi lên vấn đề là, hoạt động kinh doanh hàng "xách tay” có nhiều diễn biến phức tạp và tinh vi hơn. Đặc biệt, tình trạng kinh doanh hàng Trung Quốc "đội lốt” hàng Việt Nam diễn ra với các hành vi nghiêm trọng tại một số tỉnh, thành phố, các hàng hóa này chủ yếu là hàng tiêu dùng, nhiều loại có chất lượng thấp, giả các thương hiệu uy tín trong nội địa, ngoài tiêu thụ tại các chợ truyền thống, các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, những mặt hàng này còn được phân phối, tiêu thụ với số lượng lớn tại các hội chợ thương mại, triển lãm... Chúng ta đều biết, hàng lậu, hàng giả gây thiệt hại rất lớn cho nền kinh tế do Nhà nước bị thất thu thuế, ảnh hưởng đến sản xuất và kinh doanh của các DN do cạnh tranh không bình đẳng và bao giờ người tiêu dùng cũng là người phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất.
Chống hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, câu chuyện không của riêng Hải quan, quản lý thị trường, biên phòng, công an… Song có một thực tế là hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng đã đánh trúng vào đối tượng có thu nhập thấp, người lao động, bởi yếu tố rẻ và bắt mắt. Ông đánh giá thế nào về vấn đề này?
- Có một thực tế, phần lớn hàng lậu, hàng giả giá thấp, phù hợp với túi tiền nên nhiều người vẫn mua. Đây chính là mảnh đất cho hàng lậu, hàng giả tồn tại. Do vậy, ở nhiều nước, người sử dụng hàng giả cũng là vi phạm pháp luật và bị xử lý nghiêm. Còn ở nước ta, nhiều trường hợp người tiêu dùng là nạn nhân chứ không phải là người tiếp tay nên pháp luật chưa cấm. Chúng ta cần tăng cường tuyên truyền, tư vấn nâng cao nhận thức cho người tiêu dùng để họ "nói không” với hàng kém chất lượng, hàng không xuất xứ. Tôi cho rằng, muốn chống hàng lậu, hàng giả thành công cần huy động sức mạnh tổng hợp, nhưng cũng cần phải nói rõ để thấy trách nhiệm chính thuộc về ai, nếu không sẽ "hòa cả làng”.
Theo ông, có nên hay không khi Chính phủ phải ra Nghị định chống hàng giả chỉ vì một con gà thải, trong khi vai trò quan trọng nhất thuộc về địa phương và các cơ quan chức năng, cũng như các vấn đề liên quan đến chính sách biên mậu trong cuộc chiến với nạn hàng giả?
- Về mặt pháp luật, tôi cho rằng nếu thực hiện triệt để những văn bản, quy định đã ban hành đã tốt rồi. Vấn đề ở đây là thực thi thế nào mới có thể mang tính triệt để. Ở đây tôi muốn nhấn mạnh tới vai trò quan trọng của các cơ quan chức năng các địa phương, của chính quyền các cấp. Bởi, đối với việc chống buôn lậu, hàng giả, hàng nhái, trong đó có hàng nhập lậu qua biên giới thì rõ ràng vai trò, trách nhiệm của các địa phương biên giới là rất lớn. Do đó, các địa phương, đặc biệt là các địa phương có đường biên giới cần phải nhìn nhận trọng trách của mình đối với cuộc chiến chống hàng giả, hàng nhái.
Ông có kiến nghị gì về biện pháp để giảm thiểu nạn hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. Vai trò của người tiêu dùng hiện nay ra sao?
- Để người tiêu dùng không còn bị thiệt hại do nạn hàng giả, hàng nhái, hàng không bảo đảm an toàn gây ra, tôi cho rằng, tất cả các cơ quan chức năng, kể cả các DN và chính bản thân người tiêu dùng phải đồng lòng, chung tay "tuyên chiến” với vấn nạn này. Đối với hàng buôn lậu, chúng ta cần phát hiện, ngăn chặn, bắt giữ ngay từ cửa khẩu, biên giới. Còn đối với hàng giả, hàng nhái sản xuất ngay ở trong nước cần phải quản lý theo địa bàn. Địa phương nào coi trọng quyền lợi thu ngân sách hơn công tác chống buôn lậu là "tham bát, bỏ mâm”, không thể vì lợi ích địa phương mà xem nhẹ lợi ích quốc gia, đi ngược lại chủ trương, chính sách chung của Nhà nước. Nếu còn tồn tại thực trạng này thì thực sự rất nguy hiểm cho nền kinh tế. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng hàng giả, hàng nhái tràn lan như hiện nay. Bản thân DN và người tiêu dùng cũng có vai trò rất lớn trong việc phát hiện và tố giác các hành vi vi phạm và "nói không” với hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.
Trân trọng cảm ơn ông!