Từ loại đã làm thành món ăn, được tẩm ướp sẵn hoặc đã làm chín, cho đến hàng sống. Thức ăn chế biến sẵn đông lạnh hiện tại rất phong phú về chủng loại: sản phẩm sơ chế, sản phẩm tinh chế, đồ ăn nhanh hay loại thức ăn cần phải làm chín trước khi ăn. Tất cả có đến hàng trăm món ăn khác nhau được chế biến, bao gói sẵn như chả lụa, tôm cua viên, chạo tôm, há cảo, sủi cảo, tôm lăn bột…; các loại thức ăn gia đình như canh chua măng cuốn tôm thịt, cá muối xả ớt, mực nhồi thịt, lẫu cá lóc … Với công việc chuẩn bị cung ứng cho khách hàng như trên sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho người dân nói chung, cư dân đô thị nói riêng có nhiều thời gian dành cho việc vui chơi thăm hỏi ngày tết.
Kiểm tra thực phẩm đông lạnh tại siêu thị Thành Nghĩa
Xét về mặt vệ sinh an toàn thực phẩm, về phương diện quản bá sản phẩm, nói chung người tiêu dùng có thể an tâm lựa chọn thức ăn chế biến, bao gói sẵn với chất lượng an toàn, đầy đủ chất dinh dưỡng và hương vị món ăn truyền thống do được chế biến, đóng gói theo quy trình công nghệ hiện đại, vô trùng. Tuy nhiên thực tế tiêu dùng, vẫn có một số thực phẩm trong số này còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn, có thể gây ngộ độc cho người sử dụng, nguyên nhân là do hàng giả, hàng nhái, hàng chứa chất phụ gia không an toàn hoặc hàng chính hãng nhưng quá hạn sử dụng hoặc lưu kho, bảo quản không hợp lý.
Để đảm bảo an toàn thực phẩm trong dịp Tết nhằm bảo vệ sức khỏe cho người tiêu dùng, cần phải thực hiện các biện pháp sau:
1. Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải nghiêm túc thực hiện đầy đủ những điều kiện về vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định như: Cơ sở sản xuất và dụng cụ trang thiết bị phải đảm bảo điều kiện vệ sinh để sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn. Chủ cơ sở và người tham gia sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải được khám sức khỏe và học kiến thức định kỳ hàng năm; có thói quen thực hành vệ sinh an toàn thực phẩm tốt trong sản xuất kinh, doanh thực phẩm. Bảo quản thực phẩm và nguyên liệu thực phẩm an toàn, tránh nấm mốc, ôi thiu, hư hỏng, biến chất. Nguyên liệu thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến sử dụng trong sản xuất phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng và phải bảo đảm an toàn; tuyệt đối không sử dụng các phụ gia, phẩm màu thực phẩm ngoài danh mục cho phép để sản xuất thực phẩm; các sản phẩm thực phẩm đã qua chế biến có bao gói sẵn phải được công bố hợp quy hoặc công bố phù hợp quy định an toàn và chất lượng đảm bảo theo đúng như đã công bố. Chỉ được bày bán những thực phẩm có đầy đủ nhãn mác và còn hạn sử dụng; không được bày bán các thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ, kém chất lượng, hư hỏng, biến chất, hết hạn sử dụng, thực phẩm không bảo đảm yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm và chưa được công bố.
2. Chính quyền các cấp chỉ đạo các cơ quan quản lý an toàn thực phẩm cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục cộng đồng nâng cao ý thức, thực hành vệ sinh an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh, chọn mua, chế biến và sử dụng thực phẩm an toàn; tăng cường thanh, kiểm tra các cơ sở thực phẩm trên địa bàn, đặc biệt đầu mối cung cấp thực phẩm như: các chợ trung tâm, các siêu thị, các đại lý bán buôn….Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về an toàn thực phẩm.
3. Người tiêu dùng cần phải biết lựa chọn đúng cách, cụ thể là xem kỹ nhãn mác của sản phẩm với các thông tin: tên thực phẩm; tên và địa chỉ cơ sở sản xuất chịu trách nhiệm về hàng hóa; định lượng của thực phẩm; thành phần cấu tạo; chỉ tiêu chất lượng chủ yếu; ngày sản xuất, thời hạn sử dụng, thời hạn bảo quản; hướng dẫn bảo quản, hướng dẫn sử dụng; xuất xứ của hàng hóa. Riêng loại thực phẩm đông lạnh như chả lụa, xúc xích…khi mua cần phải xem xét kỹ hình thức bên ngoài, hương vị đặc trưng của từng loại và cách thức bảo quản trong ngăn lạnh khi đem sản phảm về nhà sử dụng ngay hoặc tích trữ. Chú ý loại thực phẩm này khi rã đông để dùng, không được để lại vào ngăn đá lặp đi lặp lại nhiều lần. Bởi vì sau khi rã đông, thực phẩm có thể bị nhiều loại vi khuẩn xâm nhập nên cần chế biến và sử dụng ngay, không nên cấp đông trở lại.
Bên cạnh đó, chỉ nên mua thực phẩm chế biến, bao gói sẵn ở những siêu thị hoặc cửa hàng, quày hàng có uy tín, đáp ứng đầy đủ các điều kiện kinh doanh thực phẩm vệ sinh, an toàn theo quy định của Nhà nước. Không nên mua thực phẩm chế biến, bao gói sẵn ở những quày hàng có bụi bẩn, ẩm ướt, nóng, ánh nắng chiếu trực tiếp vào nơi bảo quản thực phẩm; hoặc những quày hàng bày bán lẫn lộn thực phẩm với thuốc xịt côn trùng, sản phẩm có mùi như xà phòng, chất tẩy rữa, bột giặt, mỹ phẩm.v.v..
Với những giải pháp trên sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe người dân để có những ngày vui tết trọn vẹn./.
Nguyễn Văn Oai - Nguyễn Huy Thao (Chi cục VSATTP)
Theo Bản tin khoa học & Đời sống, số 01/2013 của Liên hiệp Hội tỉnh Quảng Ngãi