Đề tài do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh chủ trì, phối hợp với Trung tâm Tư vấn Chính sách nông nghiệp (thuộc Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn – Bộ NN&PTNT) thực hiện từ tháng 7/2011 đến tháng 7/2013.

Qua báo cáo kết quả nghiên cứu, Hội đồng nghiệm thu cấp cơ sở đã đánh giá cao yêu cầu về lý luận, thực tiễn và tính cấp thiết của đề tài. Nhóm nghiên cứu đề tài đã đánh giá tổng quan về thực thi chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Việt Nam và một vài nước trên thế giới như Trung Quốc, Đoàn Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản và những bài học kinh nghiệm thành công điển hình ở một số tỉnh, thành trong nước như Bắc Ninh, Đà Nẵng, Bình Dương được đúc kết từ thực tiễn, bổ ích cho Dung Quất – Quảng Ngãi; thực trạng chính sách của tỉnh và tổng kết rút ra bài học kinh nghiệm về công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại Dung Quất trong thời gian qua.

Đề tài đã nghiên cứu đề xuất các giải pháp cơ chế chính sách tổng thể, bao gồm: Giải pháp về quản lý đất đai; giải pháp về thu hồi, bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất; các giải pháp về tái định cư. Đề xuất 9 giải pháp, cơ chế chính sách cụ thể như: giải pháp tạo quỹ đất sạch phục vụ cho việc mở rộng và phát triển bền vững KKT Dung Quất; giải pháp tăng cường vai trò của các cơ quan nhà nước trong trường hợp chủ đầu tư tự thỏa thuận với người dân để thực hiện dự án; giải pháp chính sách an sinh xã hội đối với người dân bị thu hồi đất; các giải pháp chính sách đào tạo, chuyển đổi ngành nghề, giải quyết việc làm cho con em người dân bị thu hồi đất; mô hình tổ chức bộ máy, lực lượng làm nhiệm vụ thu hồi bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cấp tỉnh, huyện và cơ chế phối hợp các tổ chức thực hiện nhiệm vụ giải phóng mặt bằng; quy trình và phương pháp định giá đất áp dụng cho KKT Dung Quất; đề xuất giải pháp về tham vấn cộng đồng và vận động nhân dân thực hiện chủ trương chính sách về thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; đề xuất một số quy trình, thủ tục, cách thức thực hiện việc thu hồi, bồi thường hỗ trợ và tái định cư cho người bị thu hồi đất; hướng dẫn Quy trình xử lý khiếu kiện đông người liên quan đến thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng và tái định cư vùng dự án thuộc KKT Dung Quất.

Quang cảnh họp Hội động nghiệm thu

Đặt biệt, đề tài đã nghiên cứu đề xuất một số cơ chế chính sách đặc thù về thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho riêng KKT Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi, như: Nhóm giải pháp tổng thể nhằm ổn định sản xuất và đời sống bền vững, lâu dài cho nhân dân vùng dự án thuộc KKT Dung Quất; xác định vai trò chức năng của chính quyền và các tổ chức trong hệ thống chính trị cấp xã trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; chính sách đặc thù cho nông dân, ngư dân bị thu hồi đất sản xuất nông nghiệp, bị mất hoặc thu hẹp ngư trường sản xuất trong KKT Dung Quất; biện pháp bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng trong quá trình xây dựng và phát triển KKT Dung Quất; đề xuất giải pháp về vận động và huy động nguồn lực trong nhân dân thực hiện công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người bị thu hồi đất trong KKT Dung Quất.

Hội đồng đã đánh giá cao kết quả của đề tài có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, 100% thành viên của Hội đồng nghiệm thu cấp cơ sở đã thống nhất là đề tài đạt yêu cầu, Hội đồng đề nghị Cơ quan chủ trì, Chủ nhiệm đề tài hoàn chỉnh báo cáo để tiến hành trình nghiệm thu cấp tỉnh và triển khai ứng dụng vào thực tiễn.

Quang Thiện