Buổi làm việc có sự tham dự của các thành viên Ban Điều hành, các chuyên gia Dự án và đại điện các địa phương tại vùng thực hiện Dự án. Chủ trì buổi làm việc có Ông Lê Quang Thích, Chủ tịch Liên hiệp Hội, Trưởng Ban Điều hành Dự án và Bà Nguyễn Thị Thu Huyền, Điều phối viên quốc gia Dự án.

Quang cảnh buổi làm việc

Tại cuộc họp, đại diện Ban Điều hành Dự án - Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh báo cáo từ đầu năm 2023, cơ quan chủ trì Liên hiệp Hội đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị: Đại học Quốc gia Hà Nội, Chi cục Thủy sản, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, UBND huyện Bình Sơn và các xã: Bình Hải, Bình Thuận, Bình Phước và thị trấn Châu Ổ, huyện Bình Sơn tổ chức, triển khai các nội dung công việc, hoạt động của Dự án và đạt được một số kết quả cụ thể như:

1. Dự án tổ chức hơn 10 hội nghị, hội thảo nâng cao nhận thức và năng lực cộng đồng để tham gia có hiệu quả vào bảo tồn các hệ sinh thái rạn san hô Gành Yến, rừng ngập mặn cây cóc trắng Bàu Cá Cái, rừng dừa nước Cà Ninh và văn hóa tri thức bản địa tại Gành Yến, Bàu Cá Cá Cái và Gốm Mỹ Thiện tại thị trấn Châu Ổ.

2. Tổ chức cho cộng đồng học tập, trao đổi kinh nghiệm các Dự án UNDP/GEF - SGP đang triển khai để tăng cường kỹ năng quản lý sử dụng tài nguyên môi trường, du lịch cộng đồng tại Hoà Bắc (Đà Nẵng) và Cẩm Thanh (Hội An, Quảng Nam); tăng cường kiến thức kỹ năng trong quản lý sản phẩm cộng đồng, hợp tác xã du lịch cộng đồng tại Hợp tác xã Bình Thành, huyện Nghĩa Hành (Quảng Ngãi); kinh nghiệm tổ chức Tổ, Hội cộng đồng về hoạt động giao quyền đồng quản lý trong bảo vệ rạn san hô và các hệ sinh thái của các Dự án UNDP/GEF - SGP đang triển khai tại Phú Yên, Khánh Hoà và Bình Thuận.

3. Tư vấn, hướng dẫn cộng đồng thành lập, tư vấn, xây dựng phương án và Quy chế tổ chức hoạt động của Tổ cộng đồng bảo vệ hệ sinh thái rạn san hô Gành Yến và Tổ cộng đồng bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn Bàu Cá Cái. UBND huyện Bình Sơn đã có Quyết định số 2270/QĐ-UBND ngày 29/12/2023 công nhận và giao quyền đồng quản lý cho Tổ cộng đồng thực hiện đồng quản lý trong bảo vệ hệ sinh thái rạn san hô Gành Yến – xã Bình Hải với phạm vi vùng biển được giao quyền: Tổng diện tích 98ha.

Đối với cộng đồng bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn Bàu Cá Cái, xã Bình Thuận, quá trình thực hiện giao quyền đồng quản lý còn vướng các quy định, quy trình giao, quản lý rừng của các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm quản lý đối với vị trí, phạm vi và ranh giới khu vực UBND xã Bình Thuận đề nghị giao quyền cho Tổ cộng đồng, dẫn đến thời gian kéo dài và chậm thực hiện so với kế hoạch đề ra. Tuy chưa có Quyết định của UBND huyện giao quyền đồng quản lý cho Tổ cộng đồng nhưng trên thực tế cộng đồng đã tham gia bảo vệ; gìn giữ hệ sinh thái Bàu Cá Cái gắn với làm du lịch cộng đồng.

4. Tổ chức các lớp học trải nghiệm tại các điểm đến Bàu Cá Cái (Bình Thuận), Gành Yến (Bình Hải), Cà Ninh (Bình Phước), Làng Gốm Mỹ Thiện (Thị trấn Châu Ổ) để sinh viên  tìm hiểu về hoạt động sản xuất nông nghiệp gắn với bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn, hoạt động khai thác thủy hải sản gắn với bảo vệ hệ sinh thái rạn san hô, bảo vệ môi trường biển; các hoạt động văn hoá, tín ngưỡng của người dân địa phương; đồng thời chia sẻ, kết nối và giao lưu tri thức đến mọi người tham gia học tập. Thông qua đó, kết nối một số điểm du lịch học tập cộng đồng như Làng du lịch cộng đồng Bình Thành (xã Hành Nhân, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi), Làng Gò Cỏ (thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi), Khu Du lịch cộng đồng tại Hoà Bắc (Thành phố Đà Nẵng); Khu Du lịch cộng đồng Cẩm Thanh (thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam), Cù Lao Chàm (tỉnh Quảng Nam), Hòn Yến và vùng  biển xã An Hoà Hải (huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên), Biển Thuận Quý (huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận).. nhằm trao đổi, học tập kinh nghiệm và vận dụng trong thực tế cho Dự án.

5. Tổ chức, hướng dẫn cộng đồng xây dựng Phương án thực hiện Mô hình du lịch sinh thái cộng đồng; Tổ chức, tham vấn cộng đồng, lấy ý kiến bằng văn bản với xác nhận thống nhất của UBND xã, thị trấn về danh mục, số lượng, thiết bị, nguyên vật liệu, phương tiện xây dựng mô hình du lịch cộng đồng tại Bàu Cá Cái - Gành Yến – Cà Ninh – Mỹ Thiện. Kế hoạch này đã được UNDP/GEF-SGP phê duyệt với tổng kinh phí 220 triệu đồng và đã thống nhất phương thức mua sắm: Ban Điều hành sử dụng cơ chế tạo vốn ban đầu cho Tổ cộng đồng tự mua sắm, đã ký kết giao khoán cho Tổ cộng đồng tự thực hiện mua sắm và đang triển khai hoàn thành việc mua sắm thiết bị, nguyên vật liệu.

6. Quảng bá các điểm đến Dự án thông qua sản phẩm số hóa, các chuyên mục truyền thông của các cơ quan báo chí trung ương và địa phương; Các cơ quan, đơn vị quảng bá trên trang Thông tin điện tử, các Tổ cộng đồng tổ chức các hoạt động quảng bá điểm đến Dự án trên các phương tiện truyền thông và mạng xã hội.

Đến nay, bước đầu cộng đồng đã tham gia hình thành được các điểm du lịch tại Bình Hải, Bình Thuận, Bình Thuận và Thị trấn Châu Ổ; với mạng lưới gắn kết với các điểm du lịch như: Làng Gốm Mỹ Thiện, nhà trưng bày Ông Lâm Dũ Xênh, điểm du lịch Gành Yến, Bàu Cá Cái và Rừng Dừa nước Cà Ninh, với các sản phẩm du lịch chủ yếu khám phá tham quan hệ sinh thái, và văn hóa lịch sử  với lượng khách trong năm 2023 với hơn 23.000 lượt khách đến tham  quan.

Năm 2024, trong dịp Tết cổ truyền dân tộc Giáp Thìn, cộng đồng bảo vệ hệ sinh thái rạn san hô Gành Yến ở xã Bình Hải (Bình Sơn) xây dựng các điểm check-in tại Gành Yến, không xây dựng kiên cố, không làm ảnh hường đến tác động môi trường biển nhằm phục vụ nhu cầu du Xuân cho du khách và nhân dân. Tổ cộng đồng bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn tổ chức vận hành khai thác Khu du lịch cộng đồng Bàu Cá Cái thực hiện Kế hoạch triển khai “Năm du lịch cộng đồng Bàu Cá Cái” xã Bình Thuận. Ban Điều hành Dự án và các chuyên gia có liên quan tham gia tư vấn, hướng dẫn cho các Tổ cộng đồng và tổ chức tham vấn nâng cao năng lực tổ chức du lịch cộng đồng tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng tại các điểm thực hiện Dự án.

Với các hoạt động trên và những phản ánh của địa phương, các phương tiện truyền thông và mạng xã hội cho thấy lượt khách đến tham quan, trải nghiệm tại Bàu Cá Cái, rạn san hô Gành Yến và Cà Ninh tăng đáng kể, gấp nhiều lần so với năm trước, người dân tại các điểm này có thêm việc làm cho các dịch vụ lưu trú, ăn nghỉ, sinh hoạt phục vụ du khách đã tăng cả về số lượng và chất lượng, góp phần tăng thu nhập, cải thiện đời sống. Để thu hút du khách, người dân địa phương các điểm thực hiện Dự án đã ý thức hơn trong bảo vệ hệ sinh thái, tham gia trồng cây, trồng hoa, giữ gìn vệ sinh môi trường đường làng ngõ xóm sạch đẹp.

Cho thấy, cộng đồng các xã vùng dự án đã nâng cao tính tự giác, tính hợp tác, liên kết, sáng tạo trong bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên và văn hoá tri thức bản địa để dần trở thành người thầy, người chủ thật sự. Ngoài ra, Dự án đã góp phần tác động làm cho du lịch cộng đồng vùng Dự án khởi sắc.

Để Dự án tiếp tục được tổ chức, triển khai đảm bảo kế hoạch và đạt được mục tiêu như đã đề ra, tại buổi làm việc, các thành viên dự họp trao đổi, thảo luận và đề nghị Liên hiệp Hội tiếp tục tich cực, đẩy nhanh tiến độ Dự án, nếu cần thiết thì đề nghị gia hạn kết thúc dự án đến tháng 12/2024; phối hợp với các chuyên gia, các cơ quan, đơn vị thực hiện Dự án tổ chức, triển khai các nội dung công việc, hoạt động đang còn chậm tiến độ của Dự án, cu thể:

1. Phối hợp với UBND huyện Bình Sơn tổ chức ký kết với các trường trung học trên địa bà UBND huyện Bình Sơn tổ chức ký kết với các trường trung học trên địa bàn huyện về tham gia khoá học trải nghiệm, du lịch học tập cộng đồng tại Gành Yến, Bàu Cá Cái, Cà Ninh và Gốm Mỹ Thiện.

2. Phối hợp với UBND huyện Bình Sơn, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Farmtrip giới thiệu Bình Sơn tiềm năng và phát triển.

3. Phối hợp với UBND huyện Bình Sơn và các chuyên gia tiến hành xây dựng hồ sơ OCOP du lịch du lịch: Gành Yến, Cà Ninh và Bàu Cá Cái.

4. Phối hợp vói các chuyên gia tham vấn và chuyển giao Mô hình Du lịch sinh thái, Mô hình Du lịch cộng đồng tại các điểm đến Dự án; tuyên truyền bằng tờ rơi, bảng hiệu và trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội quảng bá rộng rãi cho cộng đồng người dân và du khách 

5. Phối hợp với các chuyên gia tham vấn và chuyển giao các phương án bảo vệ hệ sinh thái, bảo vệ môi trường tại các điểm đến Dự án, tuyên truyền bằng tờ rơi, bảng hiệu và trên phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội nâng cao nhận thức, từng bước thay đổi hành vi cho người dân và du khách.

6. Tiếp tục tổ chức cho cộng đồng học tập, trao đổi kinh nghiệm các Dự án UNDP/GEF - SGP đang triển khai để tăng cường kỹ năng tổ chức Mô hình Du lịch sinh thái cộng đồng, Mô hình Du lịch cộng đồng tại các điểm đến Dự án.

7. Chuẩn bị khảo sát, đánh giá tác động của Dự án để chuẩn bị các nội dung tổng kết Dự án.

Ngọc Đông