Cấp cứu người cao tuổi bị say nắng

Ngoài ra nắng nóng còn làm cho người cao tuổi mệt mỏi, biếng ăn, ít ngủ dẫn đến tình trạng suy nhược cơ thể, sức đề kháng yếu dễ bị nhiễm bệnh.

Vì người cao tuổi nên sức đề kháng chống bệnh suy giảm, đồng thời sự thích nghi với thay đổi của môi trường thời tiết cũng diễn ra chậm chạp, do đó người cao tuổi là đối tượng dễ bị thời tiết nắng nóng tác động nhiều nhất đến sức khỏe và bệnh tật.

Để phòng ngừa những bệnh tật cho người cao tuổi mùa nắng nóng, theo Đông y:

- Nâng cao thể trạng (sức khỏe) chính khí đầy đủ.

- Thanh nhiệt, lợi tiểu, giải độc.

- Sinh tân chỉ khát.

- Thiên nhân hợp nhất (con người thích nghi với thời tiết).

Phương pháp phòng tránh bệnh cho người cao tuổi.

1. Chế độ lao động, làm việc, sinh hoạt hàng ngày:

- Người cao tuổi lao động, làm việc nhẹ nhàng, nắng nóng nhiều thì nghỉ, buổi sáng lao động sớm nghỉ sớm, buổi chiều nắng nóng dịu dần lao động muộn hơn.

- Nên tập thể dục nhẹ nhàng, giảm tiết xuất mồ hôi.

- Nhà cửa sạch sẽ thông thoáng với khí trời.

- Giữ gìn da, cơ thể sạch sẽ: tắm 2,3 lần trong ngày. Nếu có điều kiện tìm các loại lá có tinh dầu như lá sả, lá chanh, lá chè, lá thầu đâu, đinh lăng nấu tắm giúp da sạch sẽ, tăng đề kháng chống bệnh.

- Mặc quần áo sạch sẽ, rộng thoáng, có gam màu tươi sáng để dễ tỏa nhiệt.

- Tinh thần thư thái.

2. Chế độ ăn uống hàng ngày:

Theo Đông y, mùa hè nắng nóng, người cao tuổi không ăn uống những thực phẩm thiên về tính dương nhiều (cay, nóng hóa nhiệt) mà ăn uống những thực phẩm có tính hàn lương (mát giải nhiệt).

Ăn uống theo quy tắc:

- Ăn ý thức, ăn tích cực, ăn đủ chất dinh dưỡng.

- Ăn nhiều cá biển, cá nước ngọt, vịt, ba ba …

- Ăn nhiều rau xanh, canh mát giải nhiệt, hoa quả vì rau xanh có nhiều chất xơ, khoáng chất, sinh tố như xà lách, cải bẹ, giá đậu xanh, dền, mồng tơi, rau muống, ổ qua, rau má, mã đề, bồ ngót, bầu, bí …

- Ăn nhiều các loại quả giàu sinh tố như: cam, chanh, bưởi, chuối, nho, đu đủ, cà chua, dưa hấu để bồi bổ và tăng sức chống bệnh.

- Nước uống trung bình 2 lít/ngày để cân bằng lượng nước mất đi do toát mồ hôi, có thể là nước đun sôi để nguội, nước lọc, nước khoáng, chè xanh, trà thanh nhiệt, hột muồng ma (sao), cúc hoa, hòe hoa, trái la hán quả …

- Sáng ngủ dậy uống khoảng 200 – 250ml nước ấm.

- Hàng ngày uống thêm một số nước mát để bồi bổ cơ thể như nước đậu đen, xanh, hạt sen, nước yến, sắn dây, sữa tươi, sữa đậu nành, nước dừa …

Thực phẩm giúp người cao tuổi phòng bệnh mùa nắng nóng

3. Người cao tuổi lưu ý khi thời tiết nắng nóng:

- Không lao động, làm việc, thể dục với cường độ cao dưới ánh nắng to sẽ tiết xuất mồ hôi nhiều làm mất nước, điện giải gây bệnh.

- Không đi ngoài nắng trưa rất dễ bị bỏng da và say nắng. Khi có việc cần đi phải trang bị phương tiện chống nắng (mũ, nón, khẩu trang, quần áo dài tay).

- Không tắm vội khi đi ngoài nắng về.

- Không ở nhiều trong phòng lạnh và ra vào phòng lạnh đột ngột, rất nguy hiểm.

- Không tắm nhiều lần trong ngày dễ bị ngoại cảm.

- Không uống nhiều nước đá lạnh, đồ ăn lạnh dễ bị viêm họng, viêm đường hô hấp.

- Không sử dụng nhiều thực phẩm là thịt, thức ăn chiên xào dầu mỡ nhiều, gia vị cay nóng như tiêu, hành, ớt, tỏi …

- Giảm tối đa bia rượu, trà, cà phê, thuốc lá.

- Không chủ quan với những thực phẩm dễ bị ôi thiu, nếu vô tình sẽ gây ngộ độc, rối loạn tiêu hóa.

- Không tức giận, bực bội, cáu gắt với thời tiết nắng nóng sẽ ảnh hưởng đến tim mạch, huyết áp.

Trên đây, chúng tôi đã trình bày những tác hại của thời tiết nắng nóng đến sức khỏe của con người nói chung, của người cao tuổi nói riêng. Với những phương pháp phòng bệnh đơn giản, tiện lợi để thực hiện tại mỗi gia đình nhằm giúp người cao tuổi cập nhật và áp dụng để phòng ngừa một số bệnh tật trong mùa nắng nóng gây ra.

Với một cơ thể khỏe mạnh – gia đình hạnh phúc – nâng cao chất lượng cuộc sống của người cao tuổi và tiếp tục cống hiến cho gia đình và xã hội./.

Lương y Bạch Ngọc Lưu - Phó Chủ tịch Hội Đông y Quảng Ngãi

(Theo Bản tin Khoa học và Đời sống số 02/2015)