Đoàn liên ngành kiểm tra ATTP tại Cơ sở sản xuất nem. chả
Đáng lo ngại là việc sử dụng phụ gia thực phẩm, phẩm màu không rõ nguồn gốc, xuất xứ một cách “vô tội vạ”, quá liều lượng Bộ Y tế cho phép; nhất là tại các cơ sở sản xuất, chế biến mứt dừa, gừng, chùm ruột… bày bán ở chợ. Những hóa chất trong phẩm màu này có thể gây ngộ độc và đặc biệt ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe, thậm chí còn là nguyên nhân dẫn đến bệnh ung thư. Bên cạnh đó, đối với thực phẩm tươi sống, cơ quan chức năng chỉ quản lý ATTP một vài cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung và cơ sở sản xuất rau, quả an toàn trên địa bàn tỉnh, còn lại hầu hết thả nổi; vì vậy việc kiểm soát mức tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, vi sinh vật có hại trong rau, quả và tồn dư chất cấm, kháng sinh trong thịt gia súc, gia cầm, thủy sản nuôi rất hạn chế, khó tạo niềm tin cho người tiêu dùng thực phẩm nông thủy sản.
Trước thực trạng trên, để đảm bảo ATTP cho người dân trong những ngày Tết, cần sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan chức năng từ cấp tỉnh, huyện/thành phố đến xã/phường/thị trấn về công tác tuyên truyền giáo dục ATTP và đặc biệt là việc tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra, phát hiện, xử lý nghiêm khắc hành vi vi phạm ATTP theo quy định của Nghị định số 178/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013. Một thông tin đáng ghi nhận là Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đang triển khai “Đợt cao điểm hành động vệ sinh ATTP từ tháng 10/2015 đến hết tháng 02/2016” trên phạm vi cả nước, qua đó chắc chắn sẽ giải quyết bức xúc nổi cộm hiện nay trong lĩnh vực vệ sinh ATTP nông nghiệp.
Kiểm tra ATTP tại quầy hàng bánh kẹo trong dịp Tết
Song song với hoạt động tích cực của cơ quan chức năng, người tiêu dùng cũng phải trang bị những kiến thức ATTP để tự bảo vệ sức khỏe cho chính mình và gia đình. Muốn như vậy, chúng ta cần quan tâm một số vấn đề ATTP trong những ngày Tết như sau:
Một là, mua thực phẩm ở các cửa hàng, siêu thị đáng tin cậy, đã được cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, nơi bày bán sạch sẽ, ngăn nắp, đầy đủ tủ, giá, kệ; cung cấp thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ.
Hai là, chọn các loại rau, quả tươi, giữ nguyên trạng thái tự nhiên, không dập nát, không có mùi lạ; rau, quả ăn sống phải ngâm, rửa bằng nước sạch, gọt bỏ vỏ. Nên mua thủy sản còn tươi, thịt đã qua kiểm dịch thú y, chọn cá đang sống hay vừa mới chết; không nên ăn hải sản ở những vùng sông, biển bị ô nhiễm. Lựa chọn kỹ thực phẩm đóng hộp, đóng gói sẵn có nhãn ghi đầy đủ nội dung. Không sử dụng thực phẩm khô đã bị mốc, đặc biệt là ngũ cốc, hạt có dầu có chứa độc tố vi nấm nguy hiểm. Mua các loại phụ gia, gia vị đóng gói sẵn, có nhãn mác của những công ty, xí nghiệp uy tín trong và ngoài nước.
Ba là, không nên dự trữ quá nhiều thực phẩm trong những ngày Tết nhằm tránh tình trạng để lâu sẽ bị hư hỏng, mất phẩm chất nếu bảo quản không đúng cách. Bảo quản thức ăn sống, chín riêng biệt phòng tránh nhiễm khuẩn chéo. Không để nhiều thực phẩm trong tủ lạnh, vì nếu không đạt độ lạnh cần thiết sẽ phát sinh vi khuẩn gây bệnh. Bảo quản thực phẩm bằng dụng cụ chứa đựng kín để bảo vệ thực phẩm khỏi các loài côn trùng, loài gặm nhấm và động vật gây hại khác.
Bốn là, nấu thức ăn với số lượng vừa đủ dùng để khỏi hâm đi, hâm lại nhiều lần sẽ giảm chất lượng và không bảo đảm hoàn toàn yêu cầu ATTP. Nấu kỹ thực phẩm với nhiệt độ ít nhất là 70°C, nên ăn ngay thức ăn khi vừa được nấu chín. Muốn giữ thức ăn quá 5 giờ, cần phải giữ nóng liên tục trên 60°C hoặc lạnh dưới 10°C. Các thức ăn chín dùng lại sau 5 giờ, phải được đun kỹ lại. Thức ăn cho em bé không nên sử dụng lại.
Năm là, sử dụng nước sạch (nước máy hoặc nước đun sôi), dụng cụ sạch để chế biến, nấu nướng, lưu trữ, bảo quản thức ăn. Chú ý vệ sinh cá nhân (cắt ngắn móng tay, rửa tay sạch bằng xà phòng và nước sạch trước khi ăn, chế biến, sau khi đi vệ sinh...). Cẩn trọng đối với vật nuôi chó, mèo, chim thường là những tác nhân gây bệnh nguy hiểm có thể truyền qua tay vào thực phẩm. Thớt cũng là một trong những nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm, do đó khi dao, thớt đã thái đồ sống tuyệt đối không dùng thái thực phẩm chín cho dù đã được rửa sạch. Khăn lau bát đĩa và các dụng cụ nấu nướng phải thay, đem luộc thường xuyên và phơi khô trước khi sử dụng; khăn lau sàn nhà bếp cũng cần giặt sạch sẽ.
Sáu là, không nên ăn quá nhiều thức ăn, nhất là những loại thức ăn có dầu mỡ vì dễ tích tụ năng lượng dư thừa gây tăng cân và béo phì. Người có bệnh phải ăn uống kiêng theo chế độ thích hợp với sự tư vấn về dinh dưỡng của y bác sĩ. Kết hợp ăn uống hợp lý với vận động, tập luyện thể dục, thể thao thường xuyên. Không nên uống rượu, bia nhiều trong những ngày Tết để bảo đảm sức khỏe bản thân và đề phòng tai nạn giao thông.
Hy vọng với những thông tin trên sẽ phần nào giúp độc giả bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và có được những ngày tết vui vẻ trọn vẹn.
CN. Nguyễn Huy Thao
Theo Bản tin KH & ĐS số 4/2015