Sản phẩm du lịch khác biệt là những sản phẩm được xây dựng dựa trên sự khai thác tối đa và sự sáng tạo các lợi thế riêng có và độc đáo về tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên văn hóa, lịch sử, kinh tế xã hội của một địa phương. Theo cách nhìn nhận của các chuyên gia khoa học, sự khác biệt được tạo ra một cách cụ thể của các điểm đến khác để tránh sự trùng lắp, tăng khả năng cạnh tranh và thu hút thị trường khách du lịch có nhu cầu. Ngoài ra, sự khác biệt phải mang tính chất độc đáo, gắn liền với bản sắc, giá trị nổi bật của địa phương mình. Đối với tỉnh ta đó là các mô hình Du lịch cộng đồng bền vững tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số; Du lịch trải nghiệm nông thôn; Du lịch văn hóa truyền thống gắn với bản sắc văn hóa riêng; Du lịch nông nghiệp gắn với nguồn dược liệu quý hiếm; Du lịch biển đảo gắn với di tích lễ hội…

Từ sản phẩm du lịch khác biệt của phía Tây đại ngàn

Văn hóa bản làng truyền thống của dân tộc Ba Na quanh các xã, phường Kon Tum mang nét đặc sắc riêng vốn có của nơi đây. Các làng của người đồng bào còn giữ nguyên vẹn bản sắc văn hóa từ lối sống, sinh hoạt, lễ hội và đặc biệt là ngôi nhà sàn từ bao nhiêu thế hệ để lại vẫn là nơi sinh hoạt của mỗi gia đình. Đến với làng Kon Kơ Tu xã Đăk Rơ Wa chúng ta sẽ quan sát ngôi nhà rông sừng sững giữa làng bao quanh nó hơn 10 ngôi nhà sàn cổ trong thế đứng dựa lưng vào núi và quay mặt ra sông, một khung cảnh chẳng những thơ mộng mà còn mang tính phong thủy cao. Chính vì thế Kon Kơ Tu đã mang đến một không gian sinh thái - văn hóa cổ kính, làm nền tảng để tổ chức phát triển du lịch theo hướng tập trung khác biệt.

Với vị trí gần trung tâm hành chính phường Kon Tum và với di sản văn hóa bản địa được xác định là trụ cột để phát triển sản phẩm du lịch đặc thù cho riêng Kon Kơ Tu trong không gian văn hóa mang giá trị nổi bật của các lễ hội như: Lễ mừng lúa mới, Lễ bắt máng nước, Lễ thổi tai, Lễ đâm trâu…và đặc biệt là sản phẩm xuôi thuyền độc mộc trên sông Đăk Bla bao giờ cũng thu hút khách du lịch vì thế đã tạo nên sự khác biệt trong việc xây dựng sản phẩm du lịch trải nghiệm mang bản sắc riêng của cộng đồng dân tộc Ba Na tại đây. Khách du lịch trong nước và quốc tế khi một lần đến với Tây Quảng Ngãi đều mong muốn được đặt chân đến làng để thưởng thức một đêm cồng chiêng đầy bản sắc trong khung cảnh huyền diệu của núi rừng Tây Nguyên được các chàng trai, cô gái Ba Na thể hiện một cách chân thật gần gũi và đậm màu truyền thống. Tiếp xúc với Già làng A Đuh ông chia sẻ: “Làng Kon Kơ Tu là ngôi làng cổ lâu đời ở Kon Tum, cách Trung tâm hành chính phường Kon Tum khoảng 6 km, giao thông thuận tiện, khung cảnh làng đẹp được bao quanh bởi dòng dông Đăk Bla huyền thoại, dân làng vẫn lưu giữ được các nghề truyền thống như dệt thổ cẩm, đẽo tượng, đan lát, chèo thuyền độc mộc, múa xoang, cồng chiêng và các cô thôn nữ ở đây có năng khiếu văn nghệ hát được dân ca Ba Na, Xơ Đăng, Ja Rai và đặc biệt là hát cả bằng ngôn ngữ Pháp và Anh…nên rất thu hút khách du lịch”.

Khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng Măng Đen được mệnh danh là một thiên đường của phong cảnh thiên nhiên hoang sơ, hữu tình với khí hậu ôn hòa, mát mẻ quanh năm, đang hiện hữu các tài nguyên hữu hình mà hầu như du khách trong nước đang quan tâm như Trung tâm hồ Đăk Ke; Thác Pa Sỹ; Chùa Khánh Lâm - ngôi chùa mới xây dựng và đưa vào hoạt động vào đầu năm 2013 đã thu hút khách từ các nơi về vào các ngày đầu và giữa tháng âm lịch; Tượng Đức Mẹ tọa lạc trên đồi cao được che phủ bởi khu rừng già mát mẻ quanh năm đã vẫy gọi du khách từ các miền trong nước về đây đông như trẩy hội vào các dịp lễ, tết; Điểm du lịch cộng đồng Kon Pring nằm gần Trung tâm hành chính xã Măng Đen với địa hình thoai thoải, đời sống đồng bào dân tộc Mơ Nâm tại đây còn giữ nguyên bản sắc văn hóa bản địa và đặc biệt là ngôi nhà rông còn còn được giữ nguyên truyền thống văn hóa … nên rất hấp dẫn khách du lịch mỗi khi dừng chân đến Trung tâm hành chính xã Măng Đen: Làng du lịch cộng đồng Vi Rơ Ngheo là điểm du lịch thu hút khách nhiều nhất hiện nay, Làng Du lịch cộng đồng Kon Chênh, Làng Du lịch Du lịch cộng đồng Kon Vơng Kia…là những địa điểm du lịch đậm chất truyền thống của người đồng bào Mơ Nâm, Hồ Đam Ri, Thác Pa Sỹ, Khu Vườn tượng, Khu Rau hoa xứ lạnh, Ê ban Fam, Thiện Mỹ Farm; Family Farm, HP Farm,Tree Hours, Chợ phiên, Khu kinh tế đêm … đều mang một nét riêng của Khu du lịch sinh thái quốc gia Măng Đen. Điểm đặc biệt là loại hình cơ sở lưu trú Homestay tại Măng Đen hiện nay đang phát triển với hơn 100 cơ sở tập trung tại xã Măng Đen… thu hút số lượng lớn du khách vào các ngày lễ, Tết cổ truyền…

Khách du lịch trải nghiệm tại Măng Đen trong mùa hoa Anh đào đang nở rộ

Các sản phẩm du lịch khác lạ gắn với khí hậu ôn đới của Măng Đen là các tour nghỉ dưỡng giữa rừng thông, các tour du lịch văn hóa bản địa cùng với những truyền thuyết được các già làng kể lại qua ánh lửa bập bùng giữa mênh mông đại ngàn, với những trải nghiệm tại các Farm nông nghiệp với rau hoa xứ lạnh cùng với sản phẩm cà phê sạch xứ lạnh, tiêu rừng, sâm dây, cốt toái bổ, rượu sim, mật ong rừng, cá tầm xứ lạnh, thịt bò hun khói và đặc biệt là gà nướng Kon Plông là một trong những món ẩm thực đạt kỷ lục quốc gia Việt Nam…

Đến các sản phẩm du lịch đặc thù phía Đông biển đảo

Khác với các sản phẩm du lịch từ phía Tây, sản phẩm du lịch khu vực phía Đông Quảng Ngãi mang một màu sắc riêng biệt của biển đảo, của chiều sâu văn hóa lịch sử đã gây ấn tượng sâu sắc cho du khách bởi cảnh quan núi lửa giữa biển khơi, làn nước xanh đẹp và bản sắc văn hóa biển đảo độc đáo điển hình là Du lịch biển Sa Huỳnh, đó là một sự kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên ven biển, đời sống mộc mạc của cư dân làng chài và những giá trị văn hóa lâu đời. Đến với Sa Huỳnh du khách không chỉ để nghỉ ngơi, tắm biển mà còn là một điểm đến dành cho những người yêu thích nghiên cứu lịch sử, văn hóa và nhịp sống bình dị của cư dân làng biển.

Chiều sâu của du lịch Sa Huỳnh là văn hóa khảo cổ ít nơi nào có được, nó gắn liền với nền văn hóa khảo cổ nổi tiếng có niên đại hàng nghìn năm. Những di sản khảo cổ này cùng với các giá trị văn hóa được lưu giữ tại địa phương đã mang đến cơ hội tìm hiểu lịch sử cư trú, giao thương và đời sống địa phương nơi đây. Đây chính là nét khác biệt để du khách tìm đến trải nghiệm tại Khu du lịch Sa Huỳnh.

Cùng với Khu du lịch Sa Huỳnh, đặc khu biển đảo Lý Sơn là điểm đến nổi bật, riêng biệt của Đông Quảng Ngãi, thu hút du khách bởi vẻ đẹp khoáng đạt, những vách núi lửa độc đáo, làn nước biển trong xanh và các giá trị lịch sử của chủ quyền biển đảo Việt Nam. Sự hòa quyện thiên nhiên kỳ thú, văn hóa tâm linh và sản vật địa phương đã tạo nên bản sắc riêng cho vùng biển đảo này. Với sự hình thành từ hoạt động của núi lửa trong quá khứ đã tạo nên những vách đá ba - zan hùng vỹ, những địa hình ven biển kỳ thú và những miệng núi lửa cổ như Thới Lới, núi Giếng Tiên, Hang Câu và Cổ Tò Vò đã mang đến cảnh quan ấn tượng, đặc biệt hấp dẫn đối với những người yêu thiên nhiên, yêu cảnh quan và thích nghiên cứu trải nghiệm điểm đến mới.

Ngoài cảnh quang thiên nhiên của biển đảo kỳ thú, lịch sử văn hóa tại Lý Sơn đã gắn bó mật thiết với Hải đội Hoàng Sa, nơi lịch sử thực thi chủ quyền trên biển Đông. Lễ hội Khao lề thế lính Hoàng Sa cùng các di tích, đình làng và cơ sở tín ngưỡng truyền thống thể hiện lòng tri ân đối với những người vượt biển làm nhiệm vụ, góp phần tạo nên giá trị tinh thần sâu sắc cho điểm đến. Đồng thời các lễ hội văn hóa dân gian như đua thuyền truyền thống, đời sống ngư dân, vương quốc tỏi Lý Sơn - sản phẩm nông nghiệp nổi tiếng mà còn là một phần cảnh quan, sinh kế và văn hóa địa phương, góp phần làm phong phú thêm tour du lịch trải nghiệm, khám phá ẩm thực và đời sống cư dân biển đảo.

Du khách tham quan đảo Lý Sơn

Điểm khác biệt nổi bật của đặc khu du lịch Lý Sơn là sự kết hợp giữa địa chất núi lửa, biển đảo trong xanh, sản vật nổi tiếng và di sản lịch sử văn hóa Hoàng Sa đã trở thành điểm đến có tính hấp dẫn và khác biệt cao. Chính vì thế nên Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành Quyết định số 336/QĐ - UBND ngày 22/5/2026 về Đề án: “Phát triển đặc khu Lý Sơn thành Trung tâm du lịch biển đảo đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045”, tiến đến sẽ trở thành Trung tâm du lịch biển đảo đẳng cấp quốc gia và quốc tế.

Và sự hấp dẫn của những tour du lịch khác biệt thu hút du khách

Ngay từ đầu năm 2026, Ủy ban nhân dân tỉnh đã phê duyệt nhiều chương trình, sự kiện, kế hoạch phát triển thu hút khách du lịch đặc biệt ban hành Kế hoạch số 911/KH-UBND ngãi 23/3/2026 về việc tổ chức các hoạt động, sự kiện du lịch biển đảo tỉnh Quảng Ngãi năm 2026, các sự kiện như Liên kết du lịch Quảng Ngãi; Lễ hội Hoa đăng huyền ảo; Lễ hội diễu hành Carnival; Lễ hội chèo Súp Việt Nam; Giải bơi lội biển đảo Lý Sơn….đã tạo ra không khí sôi nổi, đặc biệt thu hút khách du lịch trong và ngoài nước. Theo số liệu thống kê từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, 9 tháng đầu năm 2026, tổng lượng khách đến với Quảng Ngãi là 5.615.000 lượt, tăng 60% so với cùng kỳ và đạt 91% so với kế hoạch, trong đó khách quốc tế ước đạt 115.200 lượt tăng 90 % so với cùng kỳ năm trước, đạt 105% kế hoạch năm.

Với thế mạnh của những sản phẩm du lịch khác biệt giao thoa giữa đại ngàn và biển đảo, ngành du lịch Quảng Ngãi đang thiết kế các chương trình tour du lịch rất riêng gây ấn tượng thật sự cho du khách để nâng tầm điểm đến. Trong những tháng cuối năm, ngành du lịch tăng cường xây dựng các sản phẩm du lịch đặc thù, mới lạ, kết hợp giữa rừng và biển để tạo nên tour du lịch thu hút du khách như tour du lịch trải nghiệm rừng thông Măng Đen gắn với các sản phẩm dược liệu, rau hoa xứ lạnh; Tour du lịch nghiên cứu văn hóa bản làng của người đồng bào dân tộc Ba Na ven Trung tâm hành chính phường Kon Tum; Tour du lịch dưới tán rừng gắn với nguồn dược liệu Hồng đẳng sâm Ngọc Linh;Tour du lịch lặn ngắm san hô Sa Huỳnh; Tour du lịch trải nghiệm biển đảo gắn với nguồn dược liệu tỏi Lý Sơn; Tour du lịch lặn ngắm rong mơ tại hai xã Vạn Tường và Đông Sơn trong mùa rong.

 Để khai thác một cách hiệu quả các sản phẩm du lịch đặc thù với những tour du lịch mang sắc thái riêng mang lại giá trị cao cho chương trình du lịch quảng bá sản phẩm mới, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Hà Văn Siêu đã chỉ đạo trong chương trình Hội nghị Ngày hội lữ hành Việt Nam tại Gia Lai lần thứ hai năm 2026 : “Đổi mới sản phẩm - Gia tăng giá trị - Nâng tầm điểm đến”. Hy vọng rằng trong những tháng cuối năm, từ những lễ hội, sự kiện, chương trình quảng bá điểm đến trong năm của cơ quan quản lý nhà nước về du lịch các cấp cùng với sự nổ lực xây dựng các sản phẩm, tour du lịch khác biệt của các doanh nghiệp du lịch trong thời gian gần đây, chúng ta tin tưởng rằng lượng khách du lịch sẽ đến với Quảng Ngãi ngày càng nhiều hơn./.

Vũ Hoàng Lê - Tổng thư ký Hiệp hội Du lịch Quảng Ngãi