Tham dự tọa đàm có ông Đặng Trần Huân – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường; ông Huỳnh Trung Kim – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành liên quan cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học tham gia nghiên cứu, viết báo cáo và trình bày tham luận. Tọa đàm do ông Đặng Thanh Long – Phó Chủ tịch Thường trực Liên hiệp Hội và ông Trần Văn Chương – Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội đồng chủ trì. Về phía đơn vị tư vấn có sự tham dự của GS.TS Phạm Thị Hương Lan, nguyên Viện trưởng Viện Thủy văn, Môi trường và Biến đổi khí hậu.

Quang cảnh Tọa đàm

Tọa đàm được tổ chức theo đề nghị của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh nhằm lấy ý kiến của  chuyên gia, nhà khoa học và tooeng hợp, hoàn thiện đề cương trước khi trình phê duyệt. Các ý kiến tại Tọa đàm cơ bản thống nhất đánh giá đề cương đã được xây dựng tương đối đầy đủ, bám sát quy định pháp luật hiện hành, thể hiện rõ sự cần thiết trong bối cảnh áp lực ô nhiễm nguồn nước ngày càng gia tăng.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến chuyên gia cũng chỉ ra một số nội dung cần tiếp tục hoàn thiện. Trong đó, đáng chú ý là việc rà soát, mở rộng phạm vi điều tra đối với các lưu vực sông, suối, hồ chưa được đề cập đầy đủ; bổ sung đánh giá tại các khu vực có nguy cơ ô nhiễm cao như khu chăn nuôi tập trung, khu công nghiệp, nhà máy chế biến nông sản, khai thác khoáng sản và thủy điện.

Các đại biểu cũng đề nghị làm rõ hơn cơ sở lựa chọn đối tượng khảo sát, tiêu chí xác định các đoạn sông ưu tiên, đồng thời bổ sung đánh giá các phụ lưu nhỏ – nơi trực tiếp tiếp nhận nguồn thải sinh hoạt và sản xuất. Bên cạnh đó, cần cập nhật đầy đủ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật mới, loại bỏ các quy định đã hết hiệu lực nhằm đảm bảo tính pháp lý của đề cương.

Về phương pháp nghiên cứu, các chuyên gia thống nhất việc ứng dụng mô hình toán (như MIKE 11 kết hợp GIS) là phù hợp với đặc thù địa hình và chế độ thủy văn khu vực miền núi. Tuy nhiên, cần xây dựng các kịch bản tính toán theo mùa (mùa mưa, mùa kiệt), đồng thời cân nhắc lựa chọn phương pháp đánh giá sức chịu tải phù hợp với từng lưu vực, tránh áp dụng dàn trải.

Một số ý kiến cũng nhấn mạnh việc kế thừa số liệu quan trắc sẵn có nhằm tiết kiệm chi phí, tránh trùng lặp; bổ sung cơ sở dữ liệu số (GIS) phục vụ công tác quản lý, cấp phép xả thải; làm rõ khối lượng công việc, số lượng mẫu, vị trí quan trắc và tính toán lại dự toán kinh phí đảm bảo tính minh bạch, khả thi.

Ngoài ra, hội nghị cũng đề xuất cần tích hợp nội dung đánh giá biến đổi khí hậu, dự báo xu hướng ô nhiễm, phân vùng khả năng tiếp nhận nước thải và xây dựng lộ trình giảm tải ô nhiễm đối với các đoạn sông không còn khả năng chịu tải.

Phát biểu kết luận, đại diện chủ trì hội nghị ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến đóng góp tâm huyết, trách nhiệm của các chuyên gia, nhà khoa học, góp phần hoàn thiện cơ sở khoa học cho nhiệm vụ đánh giá sức chịu tải nguồn nước, phục vụ hiệu quả công tác quản lý tài nguyên nước, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian tới. Các ý kiến tại Tọa đàm sẽ được Liên hiệp Hội tổng hợp, gửi cơ quan chủ trì nghiên cứu tiếp thu, chỉnh sửa, hoàn thiện đề cương nhằm đảm bảo tính khoa học, tính khả thi và hiệu quả ứng dụng trong thực tiễn.

Đỗ Kim Cường