Phổ biến kiến thức >> Khoa học thường thức
(Đăng lúc: 19/07/2014 03:02:35 PM)
Ca dao Lý Sơn - Nhớ đất liền, nhớ xa khơi
Khoảng ba trăm năm trước, có những người Việt đầu tiên rời quê cũ là 2 làng An Hải và An Vĩnh, giương buồm lá, chèo thuyền nan, ra cù lao Ré (huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) để sinh cơ, lập nghiệp và cũng để thay đồng bào mình canh giữ một góc biển trời tổ quốc. Trong hành trang của họ, có hình ảnh cố hương, đó là những làng quê men theo bờ biển Sa Kỳ, có bãi cát vàng nối rặng dương xanh, mõm Ba làng An khuất xa dần theo khói sóng ...

Một góc đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi

Khong ba trăm năm trước, có nhng người Vit đu tiên ri quê cũ là 2 làng An Hi và An Vĩnh, giương bum lá, chèo thuyn nan, ra cù lao Ré (huyn đo Lý Sơn, tnh Qung Ngãi) đ sinh cơ, lp nghip và cũng đ thay đng bào mình canh gi mt góc bin tri t quc.

Trong hành trang ca h, có hình nh c hương, đó là nhng làng quê men theo b bin Sa Kỳ, có bãi cát vàng ni rng dương xanh, mõm Ba làng An khut xa dn theo khói sóng ...

Ai là người Lý Sơn đu tiên ct lên câu hát nh quê ? Hát cho riêng mình và gi thanh âm theo tiếng sóng, hay hát gia đêm trăng ngi bên nhau trên đt đo mà k chuyn đt lin? Ch biết rng, có hàng vn nhng câu ca thương nh, thiết tha tình nghĩa, khc khoi ni nim đã được người Lý Sơn hát lên, truyn nhau, t đi này sang đi khác:

Tri mưa trong Qung mưa ra

Mưa qua hòn Bé, hai ta lạnh lùng ...

Cơn mưa ướt áo y chc gì đã đến t đt lin, chc gì đã vòng qua hòn Bé. Nhưng trong ni nh, mưa y là chn quê nhà, chn nh thương. Mưa y chp chn sang hòn Bé, chp chn trên sóng bin, đ càng nh hơn, càng xót xa hơn. “Hai ta lnh lùng” vì k đt lin, người đang ngoài đo, hay c hai ta đang t phía đo nhìn v quê cũ m xa ? ...

Ngày mưa, ch thy nhng cơn mưa. Còn nhng lúc tri trong, t đo có th thy được đt lin, thy hòn Nam Châm sng sng, thy núi Thình Thình, thy mũi đt Tng Binh:

Tri trong ngó thy Tng Binh

Mun v thăm bn, gin mình chng ghe ...

Nh đt lin như thế. Li còn có mt – phương - ni - nh, vng theo hút mt khơi xa. Đó là ni nh nhng người lênh đênh trên bin, nhng người đàn ông đi v phía mt tri, đi v phía Hoàng Sa ...

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa

S là, t cui thế k XVII, đu thế k XVIII, các Chúa Nguyn đã cho thành lp Đi Hoàng Sa, tuyn trai tráng 2 xã An Vĩnh, An Hi trong đt lin và 2 phường An Vĩnh, An Hi ngoài đo đ sung vào đó mà đi tun sát, khai thác qun đo Hoàng Sa. Ra đi t Sa Kỳ, đoàn thuyn đến Hoàng Sa thu nht hóa vt, hi sn, dng bia ch quyn, đo đt hi trình, ri tiếp tc vòng theo phía Bc, cp ca Eo đ vào dinh Phú Xuân. Cuc hành trình kéo dài t tháng 2 đến tháng 8 âm lch hàng năm vi bao nhiêu trc tr, gian nan, cp k cái chết. Bi thế mà trước khi đi Hoàng Sa, mi người lính phi chun b sn cho riêng mình mt đôi chiếu, 7 si dây mây và 7 chiếc đòn tre. Nếu gp chuyn chng lành, nhng người còn li trên thuyn s đem xác người xu s qun vào chiếc chiếu, np cht vào 7 đòn tre, ly dây mây buc li. Thi th người lính âm thm hy sinh vì t quc s được th xung bin khơi vi hy vng mong manh là “ chiếc quan tài chiếu” y s  trôi dt vào phía gn b đ có chiếc thuyn nào đó bt gp, vt lên đem chôn ct. Chiếc th tre nh khc tên h, quê quán, phân hiu đơn v ca người mt, được cài k trong bó xác s là du hiu cn thiết đ nhn din tên tui, quê quán ca người bc mnh.

Gian nan, nguy him là thế, nhưng người lính Hoàng Sa nào có n hà:

Hoàng Sa đi có v không,

Lnh vua sai phi quyết lòng ra đi ..

H ra đi vì lnh vua, vì t quc, đ li đng sau là s ch đi, thương nh ca người thân:

Chiu chiu ra ngóng bin khơi;

Ngóng ai như ngóng đi người Hoàng Sa

Chiu chiu ra ngóng bin xa

Ngóng ai đi lính Hoàng Sa chưa v ...

Câu hát xót xa bun khiến ta càng thm thía hơn nhng hy sinh, chu đng ca bao thế h cha ông trong cuc hành trình gian nan bo v bin đo thiêng liêng ca t quc./. 

Nguyên Tú                           

Theo Bản tin Khoa học & Đời sống số 2/2014 


THÔNG BÁO
 Kết luận của Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đặng Văn Minh tại buổi làm việc với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Quảng Ngãi về tình hình thực hiện nhiệm vụ năm 2016 và triển khai thực hiện nhiệm vụ năm 2017

 Quyết định 266/QĐ-BTC ngày 22/11/2016 V/v ban hành Thể lệ Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng toàn quốc tỉnh Quảng Ngãi năm 2017

 Quyết định số 184/QĐ-BTC ngày 18/8/2016 của Ban Tổ chức Cuộc thi phê duyệt danh sách các đề tài đạt giải trong Cuộc thi Sáng tạo TTN NĐ toàn quốc tỉnh Quảng Ngãi năm 2016

 Quyết định số 52/QĐ-BTC ngày 10/3/2016 của Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Quảng Ngãi về việc ban hành Thể lệ Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Quảng Ngãi lần thứ 10(2016-2017)

 Quyết định số 53/QĐ-BTC ngày 10/3/2016 của Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Quảng Ngãi về việc ban hành Thể lệ Cuộc thi thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh Quảng Ngãi năm 2016

 Quyết định số 346/QĐ-UBND ngày 07/3/2016 V/v Ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật và Ban Tổ chức Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng toàn quốc hàng năm tỉnh Quảng Ngãi

 Quyết định số 183/QĐ-UBND ngày 27/01/2016 về việc thành lập Ban Tổ chức Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc hàng năm tỉnh Quảng Ngãi

LIÊN KẾT WEB
DANH NGÔN KHOA HỌC
Thống kê truy cập
Lượt truy cập: 1800132
Đang trực tuyến: 82